يُؤْمِنُ بِاللَّه وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ ( 1 ) . و جماعتى نحويان نصب بر مدح [ انكار كردند و گفتند نصب بر مدح ] ( 2 ) آن جا شايد كه مبتدا خبر خود گرفته باشد و كلام تمام شده و اين جا خبر * ( أُولئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ ) * ، خواهد بودن . و زجّاج اين را انكار كرد و گفت روا باشد و گفت بسيار گفته‌اند چنين ، مثل قوله : نحن بنى ضبّة اصحاب الجمل و قول لبيد : نحن بنى امّ البنين الاربعة و زجّاج گفت : مررت بزيد الكريم . بر سه وجه روا باشد نصب و جرّ و رفع جرّ بر صفت لفظ و نصب بر محل زيد و رفع بر خبر مبتداى محذوف يعنى هو الكريم و نصب او ( 3 ) بر مدح در اشعار كلام ايشان بسيار است منها ( 4 ) قول جرير : لا يبعدن قومى الَّذين هم سمّ العداة وافة الجزر ( 5 ) النّازلين بكلّ معترك و الطَّيّبين معاقد الازر و بعضى دگر گفتند عطف است على قوله * ( بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ ) * ، و الى * ( الْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ ) * يعنى الأنبياء و به نزديك بصريان اين هر دو وجه اعنى جر ضعيف است براى آن كه اسم ظاهر را بر مضمر و مكنّى عطف نكنند ، الَّا آنگه كه حرف جر باز آرند ( 6 ) لا يقال مررت بك و زيد الَّا ان تقول و بزيد و كذلك لا تقول : اخذت ممّن اخذت منه و زيد الَّا ان تقول و من زيد * ( وَالْمُؤْتُونَ الزَّكاةَ ) * و آنان كه زكات مال بدهند و عطف بر راسخون و مؤمنون باشد و نيز ايمان آرند به خداى تعالى و به روز قيامت * ( أُولئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْراً عَظِيماً ) * ، اين جمله مبتدا و خبر باشد در محلّ خبر ابتداى اوّل

--> ( 1 ) . سورهء توبه ( 9 ) آيهء 61 . ( 2 ) . اساس و مت : ندارد ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 3 ) . كذا در اساس ، وز ، تب ، آج ، لب ، مر ، لت : ندارد . ( 4 ) . مر : منه . ( 5 ) . اساس ، مت : الجوز ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 6 ) . مر : باز آيد .